Matthijs Hogendoorn

De kleinste woordjes …

De kleinste woordjes …

zijn soms het belangrijkst. Al wat langer geleden kwam ik dit Engelse citaat tegen, dat die rol wat mij betreft fraai laat zien.

The sun shines over the straits of Gibraltar as I sit impotently before the portable Royal and my glass of Scotch, and a blank white wall.

Het is een poëtische ‘krabbel’ van de toneelschrijver Tennessee Williams, die een alcoholverslaving had en op dat moment niet tevreden is over wat hij schrijft. Hij is in Tanger bezig aan wat later zou gelden als een van zijn beroemdste toneelstukken Cat On A Hot Tin Roof (1955). Daarin, net als in ander werk, speelt alcohol een grote rol. Williams heeft zich, blijkens andere notities die hij bijhield en brieven die hij schreef, vaker afgevraagd of zijn alcoholgebruik zijn werk negatief beïnvloedde.

Hier combineert hij die overweging met zijn schrijverschap en zijn (tijdelijke) writer’s block. De drie elementen komen door uitgerekend die kleine lidwoorden en het bezittelijke voornaamwoord in een tegelijk subtiele en toch kraakheldere verhouding tot elkaar te staan.

De typmachine is een gegeven: daarop produceert Williams zijn werk.

Zijn glas whisky is onvervreemdbaar met hem verbonden.

Een lege witte muur: het vel papier dat in zijn typmachine is gedraaid en waarop hij niets weet te zetten. Het is geen gegeven, want het zou het diepste of mooiste of gruwelijkste wat in hem zit moeten weergeven, dat wil je immers als schrijver. Als dat zou lukken, wordt het stuk papier van hem. Maar hij weet nu niet wat de rol van het papier is en dus wordt het een bedreigende muur die hem leeg aanstaart.

Drie kleine woordjes die de passage máken.

Tot slot, ere wie ere toekomt: ik kwam het citaat tegen in The Trip To Echo Spring (2013) van Olivia Laing, dat gaat over (zes grote Amerikaanse) schrijvers en hun alcoholmisbruik.