Matthijs Hogendoorn

Een enge lezing

Een enge lezing

Een column van Theodor Holman werd doorgezet op Facebook. Ik las hem oppervlakkig en dacht, ik lever geen commentaar. Maar iemand anders begon erover. Dat de deprimerende negativiteit haar zo ergerde, terwijl een intelligente auteur met dat podium toch ook de keuze had om het anders te doen. Ik was het daar zeer mee eens. Maar een tweede lezing na de feestdagen leverde nog iets op.

Ziehier de tekst in Het Parool van 9 december. Ik hoop dat je ‘erbij mag’ om ’m te lezen.

Ik ga op de eerste helft van de column niet in, al valt daar van alles over te zeggen. Je kunt de redenering samenvatten als: ‘Is het erg dat een kwart1 van de Nederlandse pubers niet houdt van lezen? Het is in ieder geval een volgende klap in het gezicht van de liefhebbers ervan.’

Maar dan is er de breuk: verplaats je eens in de positie van de puber, stelt Holman. Hij start dan met een op het eerste oog wat raadselachtige zin: Lezen is vernederingen ondergaan. Die komt later van pas, zullen we zien.

Eerst volgt wat kennelijk bedoeld is als ‘puberobservaties’. Wijzer worden, schrijft Holman, is geen reden om te lezen. Je krijgt geen extra macht of invloed, en je wordt niet verleidelijker als je leest. En tot slot: het helpt niet bij ‘het veroveren van landen’. Ik denk dat dat laatste moet verwijzen naar puberale Sturm und Drang.

Dan volgt er een vijfde punt, maar daarbij maakt Holman een draai. Hier gaat het niet meer om wat er niet te winnen is bij lezen, maar om wat je kunt verliezen. Zie die ‘ene’ politicus! Leest en schrijft boeken en wordt door de mainstream media alom gehaat!

Dit gaat niet meer over pubers. Dit gaat over de visie van Holman die het blikveld van pubers inzet om de vermeende afwijzing van Baudet door ‘de’ media aan te kaarten.

Suggestie: als pubers al zouden willen lezen, dan wordt dat ontmoedigd als ze zien hoe een lezer/schrijver par excellence – hun ‘held’ Thierry – door de media wordt weggezet.

Impliciet staat er: de media blokkeren in hun onbelezen domheid de inzichten van de zo belezen Baudet, en daarmee de toegang daartoe van pubers, onze toekomst. De media zijn door die blokkade de schuld van de ongeïnteresseerde en ongeletterde jongeren!

Overigens lijkt Holman zichzelf hier tegen te spreken, want eerder stelde hij immers (met eigen persoon als voorbeeld) dat je van lezen/schrijven niet wijzer wordt.

En toch bedoelde hij het zo wél, denk ik, want zie de een-na-laatste alinea:

Wist u dat de meeste boeken van Nederlandse schrijvers voor een groot deel door de shredder worden gehaald? De snippers worden verbrand. Zo cremeren wij onze cultuur.

Zo’n laatste zin past te goed in het taalgebruik en de boodschap van Baudet, en Theodor Holman is een veel te ervaren schrijver en columnist, om dit toeval te laten zijn. Voor de zekerheid wordt in de eerste zin ‘Nederlands’ nog even benadrukt.

En plotseling krijgt dan voor mij ook dat ene zinnetje betekenis: Lezen is vernederingen ondergaan.

Worden weggezet. Niet serieus genomen. Onderdrukt. Buitengesloten. Typische (puber)gevoelens die Thierry zo goed begrijpt: ‘hem overkomt dit immers ook?’

Ik weet niet of Theodor Holman een groot aanhanger is van Thierry Baudet, daarvoor lees ik hem te weinig. Maar het moet haast wel. Want met rake woordjes in een paar subtiele zinnetjes wordt een poging gedaan de jeugd en de lezer in het algemeen voor te spiegelen dat hun belangen het best zijn gediend bij deze misogyne fascist. Dat is méér dan ‘deprimerend negatief’. Dat is donker en doodeng.

 

  1. Elders las ik dat het OESO-rapport zegt: bijna de helft van de jongeren ziet lezen als tijdverspilling.